YÜKSEK TANSİYON=NEDİR-NEDEN YÜKSELİR-TEDAVİSİ.

Yüksek tansiyon Nedir

Kalp vücudu beslemek ve süprüntü mad­delerini vücuttan dışarı atmak için büyük mik­tarda Kanı damarlar içersinde hareket ettir­mek zorundadır. Atardamarlar içindeki Kanın damar duvarına yapmış olduğu tazyiki biz, kolun etrafına bir manşet sararak ve bunu da bir mono metre île iştirak ettirerek ölçmekteyiz. Nor­mal kan tazyiki hangi yaşta olursa olsun on dördü; yani 14 santimetre uzunluğundaki bir cıva sütununun yaptığı tazyiki geçmemelidir.

Bu azami tazyiktir. Bir de asgari tazyik var­dır ki bunun da dokuzu geçmemesi icabeder. azami ile asgari arasındaki fark, asgari tazyi­kin yarısı kadar olmalıdır. Mesela: Asgari taz­yik sekiz ise, sekizin yarısı dört olduğuna gö­re azami tazyik 12 olmalıdır. En önemli olanı asgari tazyiktir. Zira bu tazyik heyecanla, uy­ku ile fazla değişiklik göstermez, kanın büyük damarlardan dokular içine kaçış tazyikidir ve kalp, kanı damarlar içine fırlatmaya başlama­dan önce bu tazyik mevcuttur.

İşte koldan Kan basıncının azamisi 14 ü, asgarin 9 ı geçerse o kimsede tansiyon yüksekliği var denir. Bazı araştırıcılar yikinin yaşa, cinse, boya, kiloya göre farklar gösterdiğini ve 60 yaşındaki bir kimsenin tansiyonu ile 30 yaşındakinin aynı olamayacağmı iddia etmekte iseler de Amerikan kalp Cemi­yetinin kabul ettiği normal sınırlar 14/9 dur.

tansiyon, tansiyon aleti ile ölçülür. Ölçü yapılırken gayet sakin olmak, kol, kalb ve ale­tin aynı seviyede olması, kolun fazla gaga olmaması icabeder. Kolun etrafına aletin man­şeti sarılır ve,manşet içine hava verilerek şişirilir. Manşetin alt tarafına, yine aynı atar­damar üzerine dinleme aleti yerleştirilerek damardaki ses dinlenir. Manşet içindeki tazyik atardamar içindeki kan tazyikinden yüksek ol­duğu takdirde hiçbir ses duyulmaz, zira Hamar içinden kan geçmemektedir.

Şimdi manşetin musluğu açılarak yavaş yavaş içindeki bava. kaçırılır ve böylece tazyik azaltılır. Bir nokta­da damardan kan geçmiye başlar ve kulağa’. fif bir ses gelir, işte bu ilk ses duyulan tadaki tazyik, azami tansiyonu gösterir. setteki hava daha fazla boşaltdırsa ses bir noktada tamamen kaybolur, bu tadaki tazyik de asgari tazyiktir. Bazı annü kimselerde ilk tazyik yüksek olur; ikinci Biçmede daha aşağı bulunur.

Mamafih hiç kim­senin tansiyonu bir noktada sabit değil­dir. Yemek yimek, heyecan, hareket tansi­yonu değiştirir. Bazan bir doktor tansiyonu 15, öteki 13 bulur. Hasta da acaba kabahat hekim­de mi, alette mi diye şüpheye düşer. Halbuki kabahat hiçbirinde değil kendisindedir, sinir­lerinin oynaklığındadır. tansiyonun yüksekliği ile hastalığın cid­diyeti arasında hör zaman bir münasebet yok­tur. Bazan 18 olan bir tansiyon, 22 tansiyondan daha tehlikeli olabilir. Esas önemli olan kalb ve damarların durumudur. Nice hastalar var­dır ki kalb ve damarları sağlam olduğu için 30 tansiyonla fazla bir rahatsızlık hissetmeden yıl­larca normal bir hayat sürerler.

Yüksek tansiyonun Tedavisi

tedavi tansiyon hastalığı müzmin bir hastalıktır. Bazı cinsleri müstesna tamamıyla bir ilâçla geçirmeye imkân yoktur. Bunun üzerine ondan korkmamaya, onunla beraber yaşamıya ve ihtilâtlarmı önlemeye çalışmalısınız. Bazıları tan­siyon yüksekliğine karşı hiçbir şey yapılamadığı zannederler, halbuki birçok şeyler yapıla­bilir.

Bugün yalnız Amerika’da 15 milyon tan­siyonu yüksek insan vardır, demek ki siz yal­nız değilsiniz. Bakın şu aşağıdaki nasihatlere dikkat edin, bunlar hemen her kalp hastasının ve hattâ sağlam kimselerin bile tatbik etmeleri faydalı olan tavsiyelerdir:
Merdivenlerden yukarıya süratle çıkmayı­nız.
Kendinizi ne suretle olursa olsun çok fazla yormayınız.
Günde iki defa istirahat ediniz.
Müsabaka şeklindeki sporlardan kaçınınız.
kilonuzu normal sınırlar içinde tutunuz.
Ah şu şişmanlık!
Münakaşalardan, kavgalardan kaçınınız. Mümkün olduğu kadar soğuk kanlılığınızı muhafaza ediniz.

Bu nevi hayat fazla sıkıcı olmasa gerek değir mi? Bazı kimseler o kadar müfrittirler ki ya tam faaliyet, tam sağlık veya hiçbirşey ol­masın isterler. Birçok hastalar hertürlü tavsi­yenizi reddederler ve günün birinde bir ihtilâtla karşınıza çıkıp iş işten geçtikten sonra bureh size boyun eğerler.

Gelin şu ta mi önceden hesaba katın da sonradan geri nülmesi imkânsız hasarlara uğramayın

tansiyon nasıl ve neden yükselir

Vücudumuzdaki damarlar şu kısımlardan yapılmıştır

Atardamarlar. - Büyük, duvarları kalın damarlar olup kalbten çıkan kam vücudun muh­telif kısımlarına taşırlar.

Arterioller (ufak atardamarlar). - Atar­ damarların en ufak dallarına arteriol denir. Bunlar çıplak gözle görülmezler. Duvarları et­ten yapılmış olduğundan büzüşüp daralabilir veya genişliyebilirler.

Kapiller (kıl damarları.) - Ufak damarlar en sonunda ufacık, kıl gibi kollara ayrılırlar. Burada kan artık nabazan etmez. kularla besleyici maddelerin mübadelesi ve rüntü maddelerinin alınması bu kıl damarlara vasıtasiyle olur.

Toplardamarlar. - Kanı kalbe geri getiren karakandamarlarıdır. İçlerinde pis »kan vardır. Elin üzerinde gördüğünüz mavi damarlar banlardır. Şimdi şu tarifden anlaşılacağı veçhile kalb bir pompadır, atardamarlar bu pompadan çı­kan hortum, arterioller hortumun ucundaki musluk veya fiskiye ve kıl damarları da fîskiyeden dışarı akan ince su demetidir. Şimdi luğu kıstığımızı f arzedelim ne olur:

tan dışarı akan su miktarı azalır,
Hartan içindeki tazyik artar. Şayet pompa daha fazla çalıştırılırsa hem hortumun içindeki tazyik da­ha fazla artar, hem de fıskiyeden dışarı çıkan su miktarı, musluk açık olduğu gibi normal kalır.

İşte tansiyon yüksekliğinde durum böyledir. Ufak atardamarlar (arterioller) mıştır, kıldamarlarına az kan gider, taba da beslenemez, bunu yenmek için kalb fazla Mr tazyik altında çalışır ve daralan damarlardan normaldeki gibi yeter kan geçmiye başlar. Uzun müddet işler böylece yeni bir düzene girmiş olur. Fakat kan tazyikinin yüksek olarak sebat etmesi birçok hâdiselere sebep olabilir. Damar­lar fazla tazyik altında kalınca sertleşmiye baş­lar. Sertleşen damarlardan bâzısı tıkanır ve o damarın beslediği doku yeter kan, Oksijen ala­maz. Kalb fazla yük altında kalınca yorulur, sonunda kifayetsizliğe uğrar ( nefes darlığı, uy­kusuzluk). Böbrekler bozulur vazife göremez. Gözlerdeki damarların sertleşmesi görmeği bozar. beyin damarları sertleşirse beyinde ka­nama, tıkanma yapabilir. damar sertliğinin de­recesi ve yaygınlığı şunlara’tâbidir:

Tansiyon yüksekliğinin derecesi,
Tansiyon yüksek­liğinin ne zamandanberi devam ettiği,
Damar­ların bu yüksek tazyike mukavemet kabiliyeti.

Tansiyon yüksekliğinin kabaca dört dev­resi vardır

Pre Hipertansiyon (tansiyon yüksekliğin­den önceki) devre. - Bakarsınız tansiyon kızma, heyecanlanma, yorulma ile çok yükselir. Fa­kat umumiyetle normaldir. Bu gibi kimselerin hemen %75 inde sonradan tansiyon devamlı su­rette yüksek kalır.

Oynak tansiyon devresi. - Tansiyon her zaman için on dördün üstünde olmakla beraber bir seviyede durmaz, bir gün 15, öbür gün 20 dir …Nadiren 12-13 e bile iner.

Sabit Tansiyon devresi. - Tansiyon artık bir seviyede sabit kalır. Bir türlü aşağı inmez.
İhtilât devresi. -Başlıca üç yerde ihtilâl görülür a. Kalbte. Böbreklerde, c. Beyinde.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !